کد خبر : 94929
تاریخ انتشار : دوشنبه ۴ آذر ۱۳۹۸ - ۹:۰۲
-

اختصاصی/دكتر حمیدرضا دروديان،هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان و رییس هیات مدیره انجمن بوم بانان:

مسوولین شهری استان گیلان در زمینه مدیریت پسماند”نمایشی از فعالیت”بدون اقدام موثر،نشان داده اند،تا اخطار نگیرند/دانشگاه علوم پزشکی گیلان هیچ برنامه مدون و مشخصی برای پایش بیماری ها و تامین سلامت مردم سراوان و روستاهای همجوار ندارد

مسوولین شهری استان گیلان در زمینه مدیریت پسماند”نمایشی از فعالیت”بدون اقدام موثر،نشان داده اند،تا اخطار نگیرند/دانشگاه علوم پزشکی گیلان هیچ برنامه مدون و مشخصی برای پایش بیماری ها و تامین سلامت مردم سراوان و روستاهای همجوار ندارد

گیلان تایمز: بر این باور است که هیچ علمی  را نمی توانید تصور کنید که با موضوع پسماند مرتبط نباشد. می گوید:علم پسماند، بسیار پیچیده و کاملاچند بعدی است و اهمیت این علم گویای این است که باید کسانی در این راستا اقدام کرده و تصمیم‌گیرنده باشند که از دانش آن بهره مند ویا از

گیلان تایمز:

بر این باور است که هیچ علمی  را نمی توانید تصور کنید که با موضوع پسماند مرتبط نباشد.

می گوید:علم پسماند، بسیار پیچیده و کاملاچند بعدی است و اهمیت این علم گویای این است که باید کسانی در این راستا اقدام کرده و تصمیم‌گیرنده باشند که از دانش آن بهره مند ویا از مشاوران خوب و توانمند در این راستا، استفاده کنند.

گیلان تایمز دقایقی را با دکتر درودیان در خصوص مشکل زباله سراوان و مدیریت پسماند استان به گفتگو پرداخته که در ادامه می خوانید.

گیلان تایمز:علت اصلی لاینحل بودن مشکل زباله شهرهای شمالی و به ویژه شهر رشت  را چه می دانید؟

دکتر درودیان: مهمترین عاملی که باعث می شود، مشکل دپوی زباله شهرهای شمالی برطرف نشود،عدم تیم مدیریتی قوی درشهرداری هاست.

درعملکرد همه شهرداران در طی این سالها، وجود و حضور تیمی که بتواند در این راستا قوی و درست عمل کند ، دیده نمی شود.زیرا روند انتخاب شهرداران توسط شورای شهری است که از یک روند سیاسی و بدون تناسب تبعیت کرده ؛ همانگونه که انتخاب شورای شهر نیز از روند ایده آلی برخوردار نیست.

در چندین سال اخیر، شهر رشت ،شهردارقوی و با تجربه ای که تجربه مدیریت پسماند در شهرها و مناطق دیگر داشته باشد، به خود ندیده است.

سوال من از شورای شهر رشت این است که آیا اولویت و اهمیت آنان درانتخاب شهرداری که مدیریت پسماند بداند را به عنوان معیاردر نظر گرفته اند؟!

عملکرد شهرداران شهرهای شمالی نشان دهنده این است که آنان در این زمینه حتی از مشاوران و متخصصین کارآمد مدیریت پسماند که اتفاقا تعدادشان هم کم نیست؛ استفاده نکرده اند.

گیلان تایمز: آیا نظرات وایده های متخصصین  مدیریت پسماند در کشور و به ویژه استان گیلان، از سوی مسوولین مورد توجه قرار می گیرد؟

دکتر درودیان: در کشورمان در استان اصفهان در زمینه مدیریت پسماند و شهر تهران برای استفاده از نیروگاه زباله اقدامات موثری بعمل آمده است و حال سوال اینجاست که آیا استان های شمالی در این راستا از تجربیات آنها استفاده کرده وخواستار انتقال تجربیات بوده اند؟ آیا از متخصصین و مهندسین این رشته راهنمایی و مشاوره گرفته اند؟

در جواب این سوالات باید گفت که در سیستم مدیریت پسماند دانش کافی وجود ندارد.

متاسفانه باید بگویم وقتی درجلسات کمیته پسماند شهرهای مختلف حضور پیدا کنید،اولا افراد دعوت شده در آن جلسه، تخصصی در زمینه مدیریت پسماند ندارند و دوما جای خالی متخصصین پسماند را در جلسات مشاهده می کنید. شهرداران و مسوولین از متخصصین دعوت نمی کنند تا با اظهار نظر و ارائه راهکارهای مناسب، برای حل این مشکل مشارکت داشته باشند. و باز هم در نهایت تاسف بابد بگویم که چنانچه نظر و راهکاری از سوی دلسوزان و متخصصین در این راستا ارائه شود ،نسبت به آن بی توجه بوده و اهمیت نمی دهند.

بعنوان مثال من در کمیته پسماند شهرستان لاهیجان شرکت کردم. ولی جلسه و نتیجه برگزاری آن برایم مضحک بود به گونه ای که از آن به عنوان ” خاله بازی” یاد می کنم.

در این راستا باید بگویم،اقدامی که در این جلسات  بعمل می آید ” وقت گذرانی و دورهمی ” است.

برای روشن شدن موضوع مثالی را ذکر می کنم. در مسابقه  کشتی، کشتی‌گیری که مدت زمان کمی به پایان زمان مسابقه باقی مانده،  فعالیت بیشتری می کند،چون فقط می خواهد به داور نشان دهد که من در حال فعالیت هستم.ولی در اصل ” نمایشی از فعالیت ” دارد. او وانمود می کند که در حال فعالیت است در حالیکه هدفش این است که زمان بگذرد و از داور اخطار نگیرد، تا مسابقه به اتمام برسد.

رفتار مسوولین شهری در سال های اخیر شباهت دارد، به مثالی که ذکر شد.همه می دانند که آنها “نمایشی از فعالیت” را نشان داده اند بدون اینکه اقدام موثری در راستای رفع مشکلات انجام داده باشند.

و در نتیجه متاسفانه مسوولینی که بر مسند مسوولیت نشسته اند ،از آنجا که می دانستند زمان اندکی در این سمت هستند، صرفاً تنها به “نمایشی از فعالیت” پرداختند؛ نه اقدامات کارساز.

گیلان تایمز:آیا اقدامات موثری برای کاهش تولید زباله در استان های شمالی  صورت گرفته است؟

 دکتر درودیان: در طی این سال ها ما شاهد اقدامات ریشه ای از سوی مسوولین نبوده ایم.اقدامات ریشه ای یعنی فرهنگ سازی،ارتباط با آموزش و پرورش و نهادهای فرهنگی و فرهنگ‌ سازی در زمینه کاهش تولید زباله.

دراین مورد شاهد اقدام های موردی بوده ایم. مانند تشکیل انجمن و سازمان های مردم نهاد و فعالیت‌ در چند مدرسه ،بدون اینکه بودجه ای برای ایجاد انگیزه آنان اختصاص داده شود. وقتی سازمان مردم نهاد، متوجه می شوند که  بودجه های کلانی برای مدیریت پسماند اختصاص داده می شود، ولی آنها  باید رایگان، آموزش شهروندان را برعهده بگیرند، در درازمدت دلسرد می شوند.

متاسفانه باید اذعان کنم که نظرات و راهکارهای سازمان های مردم نهاد شنیده نمی شود و چنانچه در کمیته پسماند شهرستان ها، استان گیلان و حتی کشور حضور یابند، مورد توجه قرار نمی‌گیرند. به طور کلی باید  بگویم که  مردم در مدیریت پسماند نقش و مشارکتی ندارند و احساس می‌کنند که  بودجه موجود است و با توجه به درآمد سرشار کشور از نفت انتظار دارند که بخشی از بودجه برای رفع مشکلات شهرشان اختصاص یابد و زمانیکه این اتفاق نمی افتد، دلسرد می شوند.

گیلان تایمز: آیا مسوولین مدیریت شهری از دانش و علم مدیریت پسماند برخوردار هستند؟

دکتر درودیان: باید خاطر نشان کنم که علم پسماند،علم چند بعدی است. هیچ علمی مثل علم  پسماند نیست که با تمام علم های دیگردر ارتباط باشد. از جمله می توان علوم انسانی ، روانشناسی، اقتصاد ،جامعه شناسی، پزشکی ، صنعت، علوم پایه، فیزیک، شیمی، کشاورزی، محیط زیست جنگل، شیلات، زمین شناسی و … را ذکر کرد.

هیچ علمی  را نمی توانید تصور کنید که با موضوع پسماند مرتبط نباشد.علم پسماند، بسیار پیچیده و کاملاچند بعدی است و اهمیت این علم گویای این است که باید کسانی در این راستا اقدام کرده و تصمیم‌گیرنده باشند که از دانش آن بهره مند ویا از مشاوران خوب و توانمند  در این راستا،استفاده کنند.

در بسیاری از مواقع می‌بینیم که از تعدادی از شهرداری‌ها،افرادی را برای کسب این دانش به کشورهای دیگر اعزام می کنند؛ اما پس از بازگشت این افراد، شاهد تغییر و تحولات خاصی نیستیم،چون آنها حتی از مقدمات و پایه های اولیه این علم، شناختی نداشته و ندارند.

راه حل اصلی در این راستا این است که علم  روز مدیریت پسماند در دنیا، به کشور انتقال یابد و و زباله ها با این علم مدیریت شود.

در فیلتر های جدیدی که در کارخانجات کمپوست و نیروگاه های زباله استفاده می شود ، با علم روز دنیا تولید شده  که دود و بو را  کنترل می کند. در کشور خودمان و در شرایط فعلی، متاسفانه با دانش فنی موجود، نمی توانیم این نوع فیلترها را تولید کنیم و در این راستا مستلزم ارتباط با دنیا وکسب دانش و فن آن هستیم.

بعنوان نمونه در کارخانه کمپوست رودسر بو و دود  کمپوست تولید شده، کاملا وارد شهر شده و مسوولین مجبورشدند کارخانه را تعطیل کنند.

نکته بعدی سیستم امحاء زباله  درنیروگاه زباله است که با روش هایی مثل پیرولیز و روش کاملا مدرن زباله تبدیل می شود. که کمترین دود و CO2 تولیدی و آلودگی را در پی داشته باشد.

مسلم است که  این روش ها باید مورد توجه قرار گیرد. نه اینکه تصور کنیم ما  دریک کوره زباله می ریزیم که می سوزد و بعد دود خارج می شود. شاید خیلی از مسوولین چنین تصوری از نیروگاه زباله سوز دارند. در صورتی که یکی از مدرن ترین تکنولوژی های روز دنیا، مدیریت پسماند است.

 گیلان تایمز:چرا احداث نیروگاه زباله سوز سراوان، روند کندی دارد؟

دکتر درودیان: به علت مشکلات قانون گذاری است؛ زیرا فاصله دپوی زباله سراوان با شهر رشت، کمتر از استاندارد های قانونی است .

زمانی این محل برای دپوی زباله در نظر گرفته شد، که از علوم  روز و آمایش سرزمین بهره نداشتیم و متاسفانه مکان‌یابی آن هم کاملاً اشتباه بود.

در شرایط فعلی که در نظر داریم حجم زیاد زباله را با نیروگاه بسوزانیم، قانون اجازه نمی دهد.زیرا فاصله سراوان تا رشت در فاصله کمتراز ۱۰ الی ۲۰ کیلومتر است، در حالیکه طبق قانون احداث نیروگاه زباله ،حداقل  باید در فاصله چند ده کیلومتری از مرکز شهر باشد. دراین شرایط مردم انتظار دارند که حجم عظیم زباله در نیروگاه زباله سوخته واز حجم آن کم شود؛ در حالیکه امکان اجرایی شدت این مهم طبق  قانون، ممکن نیست.

در این شرایط لازم است که  قانونگذارودولت نیز وارد عمل شده ،تا چالش‌های قانونی  برطرف و مشکل رفع شود، درغیر اینصورت نمی توانیم شاهد احداث نیروگاه زباله در سراوان باشیم.

در این راستا استفاده از مشاوره و راهکار کارشناسان متخصص برای مکان یابی مناسب ،کار گشا است.

زیرا در شرایط کنونی ،مهمترین چالشی که با آن  مواجه هستیم این است که اگر قراربر احداث نیروگاه زباله باشد، مکان آن کجا باید باشد؟ در کنار دپوی زباله سراوان، یاجای دورتردر منطقه خشک؟

و چنانچه زباله به مکان دیگری انتقال داده شود، تبعات چگونگی حمل ،چالش های اجتماعی و محیط زیستی  و … خود سوال های دیگری است که جواب آن می تواند از وقوع مشکلات بعدی جلوگیری کند.

و در این زمینه به مطالعه آمایش سرزمین  قوی نیاز داریم که متاسفانه هنوز زیرساخت‌های آن فراهم نشده است.

 گیلان تایمز:چرا مردم سروان برای پایان دادن انتقال زباله ها به این مکان اصرار دارند؟

دکتر درودیان: اگرچه صدای اهالی سروان این روزها به هرطریقی به گوش می رسد،اما در حقیقت، چندین سال است که صدای اعتراض مردم محلی را آنجا می شنویم که به این معنی نیست که مشکل زباله مربوط به چند سال اخیر است.مشکل زباله سراوان بیش از ۳۰ سال است که گریبانگیر مردم آن بوده؛ ولی آنها به تازگی متوجه شده اند که می توانند اعتراض کرده و خواستار احقاق حق شان از مسوولین باشند.

اینگونه آگاه سازی باید در سایر روستاها و شهرهایی که از دپوی زباله دچار آسیب شده اند نیز، محقق شود و مردم حق خود را از دولتمردان در این راستا مطالبه کرده تا متضرر نشوند.

مردم سراوان از اردیبهشت تا پایان مهر ماه نمی توانند پنجره  خانه هایشان را از ترس هجوم مگس ها باز بگذارند. در این راستا افرادی از سوی شهرداری موظف هستند تا عملیات سمپاشی را هر روز با چندین لیتر سم ،در منطقه دپوی زباله انجام دهند.از یک طرف این سمپاشی ها برای سلامت جسمی ساکنین خطرناک است و می تواند منشاء بسیاری از  بیماری ها باشد و از طرف این سموم وارد شیرابه ها شده و با باد نیز جابجا می شود و در نتیجه نه تنها مردم سراوان بلکه مردم مناطق دیگر نیز در معرض آلودگی و بیماری های ناشی از زباله قرار می گیرند.

گیلان تایمز: انتقال زباله های بیمارستانی به سراوان تا چه اندازه در تشدید آلودگی زیست محیطی نقش دارد؟ آیا دانشگاه علوم پزشکی گیلان در این راستا عملکرد مناسبی دارد؟

 دکتر درودیان: چندی پیش طی صحبت با یکی از کارشناسان اداره بهداشت و دانشگاه علوم پزشکی گیلان ،وی تاکید داشت که شرایط بی خطر سازی زباله های بیمارستانی اصولی و درست انجام شده و سپس به سراوان انتقال داده می شود.ولی پس از مدتی تعدادی از اهالی سراوان در میان زباله های انتقالی، کیسه هایی را مشاهده کردند که هیچ نشانی از بی خطر سازی در آن دیده نمی شد.

زباله ها خیس وکاملاً مشخص بود که در کیسه ها هم باز نشده، یعنی مستقیما از سطل زباله بیمارستان ها ومطب ها، بدون تفکیک و بی خطر سازی به سروان حمل شده بود.

اهالی از زباله های بیمارستانی مذکور، فیلم و عکس تهیه کرده تا بتوانند گفته ها و مشاهدات خود را به اثبات برسانند. متاسفانه باید بگویم که اینگونه اقدامات مسوولین سبب افزایش بی اعتمادی مردم نسبت به آنان می شود. البته مسوولین علوم پزشکی در این راستا اعلام کردند که پیمانکار امحاء زباله، تغییر کرده بود.

بر این باور هستم که علوم پزشکی بهتر از بقیه نهادها  می تواند در این راستا وارد عمل شود، ولی به تنهایی کفایت نمی کند .

علوم پزشکی گیلان باید برای سلامت اهالی سراوان، نگاه و برنامه ویژه ای داشته باشد. به شخصه از اهالی  سراوان سوال کردم که آیا از وزارت بهداشت و دانشگاه علوم پزشکی گیلان ، پزشک یا پزشکانی می آیند که پیگیر درمان و معالجه  بیماری های شما  باشند؟ متاسفانه جواب منفی بود.

در طی این چند سال، چرا حتی یک پزشک ازدانشگاه علوم پزشکی گیلان به سراوان اعزام نشده ،تا بیماری های اهالی را درصد و نمونه گیری کند؟!.

چرا یک نفر نیامده در منطقه سراوان تا  اثرات سموم استفاده شده را بر سلامت مردم سراوان، مطالعه  و پایش کند؟!.

ساکنین سراوان  برای رهایی از هجوم مگس در خانه هایشان مدام از اسپری حشره کش استفاده می کنند. استفاده مداوم از این اسپری ها،عواقبی به مراتب بدتر از زباله را در پی دارد.

مهمترین ضعف دانشگاه علوم پزشکی گیلان در عدم رصد  بیماری‌ها و آلودگی‌های ایجاد شده در روستای سراوان و سایر روستاهای نزدیک محل دپوی زباله است.

متاسفانه دانشگاه علوم پزشکی گیلان هیچ برنامه مدون و مشخصی برای پایش بیماری ها و تامین سلامت مردم سراوان و روستاهای همجوار ندارد.

گیلان تایمز:چرا علیرغم اختصاص بودجه های کلان کشور برای برطرف شدن مشکل زباله سراوان، هنوزشاهد اقدامی موثری نیستیم؟

 دکتر درودیان: مهمترین عنصر در مدیریت دپوی زباله سراوان، ایجاد شفافیت در بخش مالی است. در سال های اخیر بودجه های فراوانی برای دپوی زباله و مدیریت پسماند به صورت مقطعی اختصاص داده شد؛ ولی هیچ وقت مشخص نشد که این بودجه ها چگونه و کجا هزینه شده است؟!.

ودر نتیجه عدم شفافیت در هزینه کرد بودجه‌ها ،این اجازه به متولیان و مسوولین داده می شود، تا این بودجه در جایی هزینه شود که مثمر ثمر نیست.

در این راستا قوه قضاییه می‌تواند وارد عمل شده و از مسوولین  بخواهد  که گزارش عملکرد ارائه دهند و چنانچه هزینه کردها در جای درستی نبوده،افراد خاطی مورد پیگرد قضایی قرار گیرند.زیرا اگر بودجه های اختصاص داده شده در جای درست هزینه می شد، مشکلات و کاستی ها تاکنون رفع می شد.

در ماه های اخیر شنیده ایم که دکتر نوبخت برای ساماندهی مشکل زباله سراوان  بودجه هنگفتی را اختصاص داده است؛ ولی  معتقدم وقتی شفافیت در هزینه کردها وجود نداشته باشد، هیچ امیدی نباید داشت که این بودجه هم بتواند کمکی به رفع مشکل زباله سراوان کند.

یک چالش مهم در بهبود وضعیت پسماند در استان گیلان این است که وقتی بودجه کلانی  در این راستا اختصاص داده می شود، تمام مسوولین انتطار دارند که بخش مهمی از این بودجه به آنها هم برسد. و چنانچه احساس کنند که قرار نیست چیزی عایدشان شده و به آنها برسد،یا به قول “خودمانی بماسد”با تمام توان در مقابل آن می ایستند و متاسفانه شاهد رفتارهایی به این شکل بوده و هستیم.

همیشه دراجرای پروژه‌ها با موجی از مخالفت از طریق کسانی که “سهم شخصی” از آن بودجه ندارند، بوده ایم. به گونه ای که با وارد کردن موضوع پروژه در مرحله بروکراسی و با استفاده از رانت های نفوذ و قدرت، آن را باطل  کرده تا بتوانند در پروژه بعدی خودشان به اهداف مورد نظر برسند.

در چنین وضعیتی متاسفانه ، تعارض بین “منافع شخصی” و “منافع عمومی”همیشه مانع ایجاد یک پروژه مثبت و تاثیرگذار در گیلان شده است.

گزارش:مژگان شفاعتی، سردبیر

ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.