کد خبر : 91490
تاریخ انتشار : دوشنبه ۲۹ مهر ۱۳۹۸ - ۹:۳۶
-

اختصاصی/ محمد پور جعفری،کارگردان تئاتر

در شهر رشت علیرغم کلانشهر بودن،فرهنگسرا و تئاترشهر وجود ندارد

در شهر رشت علیرغم کلانشهر بودن،فرهنگسرا و تئاترشهر وجود ندارد
.

گیلان تایمز:


به شدت برای آینده کودکان،نوجوانان و جوانان این شهر نگران است. معتقد است که خطر به درهای خانه همه ما رسیده و چیزی نمانده که وارد خانه هایمان شود.
به انجام کارهای فرهنگی ریشه ای ومستمرازکودکی تا نوجوانی و جوانی اعتقاد دارد.
آنچه در ادامه می خوانید،گفتگوی گیلان تایمز با این چهره فرهنگی و هنری است.
گیلان تایمز: لطفا خودتان را معرفی کنید.
محمد پورجعفری هستم. کارشناس رشته نمایش و علوم ارتباطات. مدرس بازیگری وحدود ۲۵ سال است که تئاتر کار کرده و در بخش های مختلف عرصه تئاتر فعال بوده و هستم.
دبیر جشنواره های مختلف تئاتر از جمله تئاتر “ما خلاقیت بازیگری”، عضو هیات رئیسه اصلی انجمن نمایش استان وعضو شورای نظارت بر نمایش استان بودم و سالهاست که به تدریس تئاتر در رشته بازیگری مشغول هستم و کارهای زیادی هم روی صحنه برده و تئاتر”الیور توئیست” آخرین اثری که در رشت روی صحنه بردم.
گیلان تایمز: در مورد تئاتر”الیور توئیست” توضیحاتی ارائه نمایید.
محمد پورجعفری: تئاتر”الیور توئیست” برداشتی از رمان جاودانه “چالز دیکنز”است و بر اساس مطابقتی که داستان الیور با شرایط امروز جامعه ما داشت ، سعی کردم از این داستان برداشت کرده و با ایجاد نوآوری با شرایط امروز تطبیق دهم.
بازیگران این تئاتر شامل حدود ۳۰ بازیگر بودند که پنج نسل از بازیگران تئاتر گیلان در آن حضور داشتند. از نسل دوم تئاتر ایران که تماشاخانه تئاتر گیلان را افتتاح کردند ،همچون آقای عسکری تا بچه های نونهال ۶ ساله که در این اثر نقش آفرینی کردند.
گیلان تایمز: برای تمرین این تئاتر و آماده سازی و اجرا، چقدر زمان صرف شد؟
محمد پورجعفری: برای پیش تولید ، تولید محتوا و آماده سازی متن این تئاتر دو سال وقت صرف کردم. نمایشنامه را آماده کرده بودم ولی هنوز سراغش نرفته بودم که اجرا کنم در همین زمان تئاتر”الیور توئیست” تهران اجرا شد؛ ولی تفاوت این دو در این بود که تئاتر”الیور توئیست” تهران، کاملا موزیکال و به صورت گروه کر و شعر اجرا شد؛ ولی تئاتر”الیور توئیست” رشت،تئاتر و دیالوگ محور و بیشتر بر روی محتوا تاکید داشت. تمرینات این تئاتر را از اردیبهشت امسال شروع کردیم و حدود پنج ماه و نیم طول کشید.
گیلان تایمز: بعنوان مدرس تئاتر، تئاتر استان را چگونه می بینید ؟ آیا تئاتر استان نسبت به سال های گذشته ، به لحاظ کمیت و کیفیت پیشرفت کرده است؟
محمد پورجعفری: وضعیت تئاتر گیلان از چند جهت قابل بررسی است.از لحاظ امکانات نه تنها بر امکانات ما از لحاظ سخت افزاری اضافه نشد بلکه سالن هایی که برای تئاتر اختصاص داده شده بود و آنجا کار می‌کردیم ، نیزاز ما گرفته شد. به دلیل بازسازی بسته شد.
بعنوان مثال ،بهترین مجموعه تئاتر گیلان، سالن سردار جنگل بود که مدیرکل وقت آن دوره ارشاد، به دلیل بازسازی، کلنگ خراب کردن آن را بر زمین زد و هنوز پس از گذشت چند سال به همان حالت باقی مانده است.
تنها سالنی که می توان در آن تئاتر اجرا کرد وکمی به استانداردها هم نزدیک است ،همین سالن در خاتم الانبیاء است که آن هم آکوستیک نیست و در پیاده رو فرهنگی به دلیل مجاورت با سالن اگر برنامه ای در حال اجراباشد، صدایش کاملاً و واضح در سالن شنیده می شود.
البته طی این سال‌ها پلاتو های خصوصی شکل گرفته است که در آنها نمایش اجرا می شود، ولی به دلیل شرایط اقتصادی از استانداردها به دور هستند.
در بخش دیگر ما با نیروی انسانی، افراد تحصیلکرده و هنرهای فارغ‌التحصیل زیادی مواجه هستیم که غالباً بیکار هستند، چون شرایط کار فراهم نیست.و از طرف دیگر تاسیس انبوه آموزشگاه ها که معایب و محاسنی هم دارد.


گیلان تایمز: معایب و محاسن تعدد آموزشگاه ها چیست؟
محمد پورجعفری: از جمله محاسن تعدد آموزشگاه ها می توان گفت که هنرجو و کسانی که متقاضی ورود به عرصه تئاترهستند، زیاد است و گیلان بعد از تهران دومین شهر به واسطه تعدد آموزشگاه ها است .طبق آمار دریافتی فقط در رشت ۱۳ الی۱۴ آموزشگاه وجود دارد و این آمار جدای از شهرستان های استان است.
در مود معایب تعدد آموزشگاه ها می توان به آموزش”مرید پروری” توسط تعدادی از آنها اشاره کرد. یعنی به جای اینکه هنرجوها را آزاد بگذارند، انگار می خواهند یک نوع زیر گستره خودشان فقط نگه دارند و این باعث گسستگی ،عدم اتحاد ، وحدت و وحدت بین تئاتر گیلان می شود.
این عامل سبب می شود که بخل و حسادت بین افراد تئاتری نسبت به هم زیاد شود. مثلا گاهی شاهد این هستیم که برخی دوستان و موسسین آموزشگاه ها تصور می کنند که کاملا اختیارهنرجویان خود را دارند و ممانعت می‌کنند از این که به دیدن کار دیگری بروند یا باید حتما از فلان تئاتر دیدن کنند.
اینگونه رفتارها سبب آفت می شود، زیرا هنرجو باید آزاد باشد و هر کجا که فکر می کند می تواند یاد بگیرد به آنجا مراجعه کند.
گیلان تایمز: آیا تعدد آموزشگاه ها بر میزان کیفیت و کمیت تئاتر رشت تاثیرگذار است؟
محمد پورجعفری: وقتی به خروجی های آموزشگاه ها نگاه کنیم با تعداد زیادی از هنرجوها مواجه می شویم که فرصت کار کردن پیدا نمی کنند و در نتیجه دچار یاس و افسردگی می‌شوند. وقتی کسی برای مهارت در یک حرفه ای آموزش می بیند و یاد می گیرد،هدفش این است که د رآن زمینه فعالیت کند .
این قانون در آموزش هنر تئاتر نیز صدق می کند.هنر جویی که در این راستا زمان گذاشته و هزینه داده، انتظار فعالیت دارد، ولی وقتی فرصت آن فراهم نمی شود، چه کند؟ طبق آمار از بین سیصد تا چهارصد هنرجوی فارغ التحصیل،شاید ۱۰ الی ۱۵ نفر در یک بازه زمانی در آینده وارد بازار کارمی شوند و برای اکثریت فرصت فعالیت ایجاد نمی شود.و این نکته ها جزء معایب زیاد بودن آموزشگاه هاست و همچنین سبب می شود که کیفیت کارهای ارائه شده نیز کاهش یابد.
در حال حاضر به لحاظ کمیت ، تعداد کارها خیلی بالاست.ما شاهدیم که در رشت همزمان ۴ ال ۵ کار در حال اجراست ولی از لحاظ کیفیت به شدت کارها افت پیدا کرده اند و در این شرایط می توان گفت که کیفیت کاهش و کمیت افزایش یافته است.
گیلان تایمز:اقدامات مسوولین گیلان در راستای حمایت از تئاتر چیست و آیا این اقدامات شامل حمایت هالی مالی می شود؟
محمد پورجعفری: مسوولین اگرممانعتی ایجاد نکنند ما نیازی به کمک آنها نداریم.اگر سالن و امکانات در اختیار ما بگذارند خیلی بهتر است. چون اساسا وقتی کمک می‌کنند، انتظاراتی هم دارند .زیرا کمک ها همه سفارشی شده است.
در حال حاضر کسی برای اثر فاخر و یا اثری که خوب باشد، پولی نمی دهد. اداره ارشاد یا دستگاه‌های دیگر به کارهای سفارشی پول می دهند.وقتی به کارهای سفارشی پول می‌دهند، بخش عمده ای از هنرمندان فقط تکنیک خود را می فروشند و بخش ایدئولوژی ، تفکر و بینش در این راستا مهم نیست. ولی چون پولی آنجا است و به قول معروف “اینجا چون آبنبات می دهند” همه تلاش خود را می کنند تا با همه سختی ها آن را بگیرند حتی اگر به این آبنبات یا به آن چیزی که بابت آن آبنبات می گیرند ، معتقد نباشند.اینگونه رفتارها آفت است.
بعنوان مثال دربخش تئاتر دفاع مقدس، اقدامات سیستم و دولت، باعث شده که تئاتر دفاع مقدس کاملاً در رشت به صورت تئاتری که سال های قبل بوده و برای خود جایگاهی داشته ،این جایگاه از بین برود.
در طول سال هیچ اجرایی را نمی بینید که موضوع آن دفاع مقدس باشد،مگر اینکه سفارشی شود و این نشان دهنده سیاست‌های اشتباه است.
بعنوان مثال در تئاتر”الیور توئیست” کل اعضای تیم ۵۰ حدود الی ۶۰ نفر فعالیت داشتند که هزینه همه این افراد شخصی است واز هیچ اداره یا ارگانی کمک مالی به من نشده است.فقط سازمان فرهنگی ورزشی رشت در حد چند تا بنر و پوستردر تبلیغات به من کمک کرده است.
بقیه هزینه ها از طراحی لباس، دوخت لباس، بازیگر ها ،دکور، صحنه و … همه شخصی و در واقع از بلیط فروشی تامین می شود.
سوال من این است که چرا دولت نباید از آثاری که باعث ارتقای سطح فرهنگی همشهریان می شود، حمایت کند؟ دولت خودش را با شعار بخش خصوصی، کاملا کنار کشیده است.
در حالیکه در همه جای دنیا که بخش خصوصی آنها خیلی فعال تر از کشور ماست ،دولت برای تئاتر فاخر و تئاتر تجربه گرا هزینه می‌کند. برای اینکه برای دولت مهم است.
ولی در کشور ما دولت اینگونه رفتار نمی کند. بخش خصوصی هم در ابتدا به میزان درآمد خود فکر می کند.بعنوان مثال تئاتر تهران برای جبران هزینه کردها مجبور می شود تا از چهره های سینما یا ازکارهای” بزن و برقص” استفاده کند، تا مردم برای تماشا بیایند و هزینه های اجرا، تامین شود.
هیچوقت بخش خصوصی برای اثر فاخری که در واقع ریسک پذیر است، سرمایه‌گذاری نمی کند.اینجا وظیفه دولت است که اینکار را انجام دهد که دولت هم متاسفانه خودش را راحت کرده است.
گیلان تایمز: برای ارتقاء هنر تئاتر در کشور و به ویژه استان گیلان چه باید کرد؟
محمد پورجعفری: برای ارتقای هنر تئاتر از دو زاویه می توان نگاه کرد: از یک سو سیستم و دولت واز سوی دیگر هنرمندان می توانند در این راستا اثرگذار باشند.
وظیفه هنرمندان این است که در هر حالت و در هر سنی که کار می‌کنند، باید باز بیاموزند. اساسا هنر چیزی نیست که تمام شدنی باشد. ما در استان شاید از فقر دانش هم کمی بهره می‌بریم.
به نظر من در هر لحظه، بازیگر نباید فکر کند که الان کار تمام شده و کارگردان هم هیمنطور.زیرا هر روز کتابها ونظریه های جدید در راستای ارتقای هنر ارئه می شود که لازم است هنرجویان مطالعه کرده وبا به روزترین تکنیک های جهانی آشنا شوند. اینکه ما همه چیز را با زاویه نگاه خودمان ببینم و با سلیقه خودمان بسنجیم ، اساسا، اشتباه است.


گیلان تایمز: دولت چه کاری می تواند برای ارتقاء هنر تئاتر انجام دهد؟
محمد پورجعفری: اگر برای دولت تئاترمهم است وباید این سوال را پرسید که آیا برای دولت تئاتر مهم است؟ اگر مهم است باید در این بخش سرمایه گذاری کند.
به شرایط جامعه نگاه کنید. میزان آسیب های اجتماعی که در جامعه وجود دارد رو به افزایش است. آمارهایی که در بخش اعتیاد ،دختران فراری، کودکان کار ارائه شده و می شود رو به افزایش است.
بعنوان مثال با نگاهی به تئاتر”الیور توئیست” متوجه می شوید که ۱۵نفر از کودکان، بازی می کنند و حدود ۱۵ نفر از عوامل پشت صحنه و همه جوان و نوجوان هستند که این خود گویای ایجاد ساعت فرهنگی مفید برای این قشر از افراد جامعه است.
در حالیکه اگر این افراد در مدت زمان تمرین ۶ ماهه این تئاتر در این گروه نبودند،شاید در قلیانسراها، کافه ها ومهمانی های ناجور و … اوقات خود را می گذراندند.
دولت با کمک هنرمندان و سایر ارگان ها می تواند از افزایش آمار انواع بزهکاری های اجتماعی جلوگیری کند نه اینکه به مرز خطر برسیم و آنوقت دنبال راهکار و راه حل باشیم.
“ایجاد ساعت فرهنگی مفید” راه حل بسیاری از آسیب های اجتماعی است که در جامعه شاهد آن هستیم. دولت باید در این راستا سوبسیدهایی را اختصاص دهد. جوانان و نوجوانان بسیاری هستند که از لحاظ مالی، شرایط مساعدی ندارند تا در کلاس های بازیگری،هنری،موسیقی،نقاشی،ورزشی و … ثبت نام کنند. در دهه هفتاد اینگونه کلاس های آموزشی را وزارت ارشاد، حوزه هنری، صدا و سیما و کارگاه های سروش برگزار می کرد .در دهه هشتاد با “شعار بخش خصوصی” دولت آموزش را تعطیل کرده و به آموزشگاه ها مجوز فعالیت داده است. آموزشگاه در درجه اول به پول فکر می‌کنند، نه اینکه هنرجوها، بضاعت مالی دارند یا نه؟!
و به این طریق بسیاری از جوانان و نوجوانان به علت فقر مالی از اینگونه فضاهای آموزشی و هنری محروم می‌شوند.
در حالیکه در اینگونه شرایط دولت باید سوبسید دهد. حال سوال این است که چرا دولت این کار نمی کند؟
من در جریان یک پژوهشی در مورد خودکشی هستم که می خواهم ۳۰ انیمیشن تولید کنیم. در این راستا با تعداد زیادی از جوانان و نوجوانانی که خودکشی کرده بودند، مصاحبه کرده ام. یکی از آرزوهای کوچک این افراد آن بود که مثلا فلان رشته ورزش را دنبال کند ولی چون وضعیت مالی آنها خوب نبود،نتوانستند ادامه دهند.
در این شرایط وظیفه دولت است که سرمایه‌گذاری کرده و جوانان نوجوانان را جذب کند.
ازآنجاییکه من بعنوان مدرس تئاتر ،تدریس می کنم. از نوجوان ۱۲ سال تا جوان ۲۴ الی ۳۰ ساله در کلاس ها شرکت می کنند. بسیاری از این افراد با آسیب های اجتماعی همچون فرزندان طلاق یا فرزندان اعتیاد، دست به گریبان هستند؛ ولی وقتی وارد کلاس می شوند بعد از مدتی به یک شرایط ایده‌آل می رسند.
گیلان تایمز: حرف آخر:
محمد پورجعفری: استان ما از لحاظ وضعیت سخت افزاری جزء استان‌های پایین کشور است. ما هنوز تئاترشهر نداریم .هنوز با اینکه کلانشهر هستیم ولی، فرهنگسرا نداریم در حالیکه همیشه شعار می‌دهیم که ما جزء اولین‌ها هستیم ، یک فرهنگسرا و تئاترشهر نداریم.
اگر برای مسوولین، کار فرهنگی جزء اولویت است و فقط شعار نمی‌دهند ،باید دست به کار شده و حداقل شرایط این استان را تغییر دهند.
متاسفانه ما در بسیاری از آسیب ها، جزء رتبه‌های اول هستیم و برای اینکه این آسیب‌ها رفع شود،جز کار فرهنگی ،کار دیگری نمی توان کرد. با اقداماتی همچون” بزن” و” بگیر” و “ببر” و “پرونده‌سازی” نمی شود کاری از پیش برد.
برای رفع اینگونه مشکلات فقط باید کار فرهنگی ریشه‌ ای انجام داد. ازمسوولان می‌خواهم که به داد “جوان‌ها”،” نوجوان ها” و” کودکانی” که الان کوچک هستند و پنج الی ۱۰ سال دیگر نوجوان می شوند، برسند، اگر این نگاه فرهنگی را نداشته باشیم، آسیبی که الان به کوچه ها رسیده، مطمئنا دیر یا زود وارد خانواده ها نیز خواهد شد.
گزارش: مژگان شفاعتی

ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : ۰
  • نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
  • نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.